Kayseri’de Bir Akşamın İçinde İşkembe Kokusu
Kayseri’nin akşamları soğuk olur. Özellikle kışa yaklaşırken, rüzgâr sanki Erciyes’ten kopup gelmiş gibi yüzüme çarpar. Kayseri sokaklarında yürürken cebimde hep yarım kalmış düşünceler taşırım. 25 yaşındayım. Günlük tutarım. Her şeyi yazarım; bazen kimsenin okumayacağı cümleleri bile.
O gün eve döndüğümde içimde garip bir boşluk vardı. Sanki gün boyunca bir şeyleri yanlış yapmışım ama neyi kaçırdığımı bulamıyordum. Annem mutfakta uğraşıyordu. Kapıyı açar açmaz o koku yayıldı: çiğ et, su ve sabır karışımı bir koku. işkembe hazırlanıyordu.
Ve o an, aklıma tek bir soru geldi:
“İşkembe kireçte ne kadar bekletilir?”
Ama bu soru sadece mutfağın sorusu değildi. Benim içimin de sorusuydu.
—
Kirecin İçinde Bekleyen Şeyler
Annem işkembeyi büyük bir leğene koymuştu. Yanında kireçli su vardı. Bembeyaz, hafif bulanık bir su… İçine baktıkça insanın içi bile duruluyor gibi ama aynı zamanda ürkütücü.
“Birazdan koyacağım,” dedi annem. “Ama önce biraz beklemesi lazım.”
İşte o an, hayatımda kaç şeyin “beklemesi gerektiğini” düşündüm. Ben de bekliyordum aslında. Bir karar, bir haber, bir değişim… Belki de kendimi.
İşkembe kireçte genelde 2 ila 4 saat arasında bekletiliyor. Bazı evlerde bu süre biraz daha uzuyor. Çünkü kireç, o sert ve istenmeyen dokuyu söküp alıyor. Temizliyor. Arındırıyor. Ama sabır istiyor.
Ben o anda şunu düşündüm:
“Keşke insanın içindeki kirleri de böyle bir suya koyup bekletebilsek.”
Ama hayat öyle değil.
—
Çocukluğun Mutfak Sesleri
Birden kendimi çocukluğuma giderken buldum. Aynı mutfak, aynı tencere sesleri… Annemin acele etmeden yaptığı her şey.
O zamanlar işkembe kelimesi bile bana uzak gelirdi. Sadece büyüklerin yediği, ağır bir yemekti. Şimdi ise o kokunun içinde büyümüş bir yetişkinim.
Annem bana bakıp gülümsedi:
“Sen küçüktün, bu kokudan kaçar giderdin,” dedi.
Haklıydı. Şimdi ise o kokunun içinde kalıyorum. Çünkü artık kaçmak kolay değil. İnsan büyüyünce kokulardan değil, duygulardan kaçamıyor.
—
Kireçte Beklemek: Sabır mı, Zorunluluk mu?
Mutfakta saat ilerledikçe işkembe kireçli suda bekliyordu. Annem ara sıra kontrol ediyordu.
“Çok uzun da kalmayacak,” dedi. “Yoksa dokusu bozulur.”
İşte tam burada anladım ki, her bekleyiş doğru zamanda bitmeli.
İşkembe kireçte ne kadar bekletilir sorusunun cevabı sadece teknik bir bilgi değil. Aynı zamanda bir denge meselesi. Ne eksik ne fazla… Tam kararında.
Hayatım da biraz böyleydi aslında. Ne çok erken vazgeçiyorum, ne de fazla tutunuyorum. Arada sıkışıp kalıyorum.
O gün içimdeki hayal kırıklığı büyüktü. Çünkü bazı şeyler istediğim gibi gitmemişti. Ama mutfakta, kireçli suyun içinde bekleyen işkembe bana başka bir şey öğretiyordu:
Her şeyin bir temizlenme süreci var.
—
Hayal Kırıklığının Kokusuyla Baş Başa
Akşam yemeği yaklaşırken annem işkembeyi sudan çıkardı. Ellerini yavaşça yıkadı. Ben ise sadece izledim.
O an içimde bir şey kırıldı. Belki de gün içinde biriktirdiğim hayal kırıklıkları yüzeye çıktı. Sessizdim.
“İyi misin?” dedi annem.
“İyiyim,” dedim ama değildim.
Çünkü bazen insan iyi olduğunu söyleyerek kötü olduğunu saklamaya çalışır.
Kireçli su döküldü. Yerine temiz su geldi. İşkembe artık bambaşka bir şeye dönüşüyordu. Sert, kirli ve dağınık halinden çıkıp kullanılabilir bir şeye…
Ben de kendime baktım. Ben ne zaman böyle arınacağım?
—
Beklemek Öğretir mi?
İlgili Yazımız: İnsülin dozu unutulursa ne olur ?
İşkembe kireçte beklerken hiçbir şey yapmaz. Sadece bekler. Ama o bekleyiş boşa değildir. İçeride görünmeyen bir temizlik vardır.
Ben de o akşam şunu düşündüm:
Belki de ben de beklemeyi öğrenmeliyim.
Hemen sonuç almak istememeliyim.
Hemen iyileşmeyi beklememeliyim.
Çünkü bazı şeyler zaman ister.
İşkembe kireçte yaklaşık 2-4 saat beklerken, aslında dışarıdan görünmeyen bir dönüşüm geçirir. Bu süreyi azaltırsan tam temizlenmez, artırırsan dokusu zarar görür.
Hayat da böyle değil mi?
—
Mutfakta Sessiz Bir Ders
Annem işkembeyi doğramaya başladığında mutfakta keskin bir ses vardı. Bıçak tahtaya her vurduğunda içimde başka bir düşünce kırılıyordu.
“İstersen yardım et,” dedi.
Ellerimi yıkadım. Bıçağı aldım. İlk parça elimdeyken biraz titredim. Çünkü bu sadece yemek hazırlamak değildi. Bu, bir şeylere dokunmaktı.
Hayatımda ilk kez bir şeyin içine bu kadar dikkatle girdim. Acele etmeden, kaçmadan.
Annem:
“Bak,” dedi, “sabırlı olursan her şey düzgün olur.”
İçimdeki hayal kırıklığı biraz azaldı. Yerine hafif bir umut geldi. Çok küçük, ama gerçek.
—
İşkembe ve İnsan: Benzerlikler
O gece fark ettim ki işkembe ile insanlar arasında garip bir benzerlik var.
Kirleniyoruz
Bekliyoruz
Temizlenmeye çalışıyoruz
Ama doğru süreyi bilmezsek ya yarım kalıyoruz ya da bozuluyoruz
İşkembe kireçte ne kadar bekletilir sorusu aslında şu sorunun başka bir haliydi:
“İnsan ne kadar beklemeli?”
Bunun cevabı yok.
Ama belki de doğru süreyi hissetmek var.
—
Gece ve İç Ses
Yemek hazırlandığında sofraya oturduk. Evde sıcak bir sessizlik vardı. Kayseri’nin soğuğu camların dışında kalmıştı.
İlk kaşığı aldığımda içimde bir şey değişti. Sadece yemek yemiyordum. Günün ağırlığını da yutuyordum.
Annem bana baktı:
“Bugün biraz düşüncelisin,” dedi.
Başımı salladım.
“Hayat bazen kireç gibi,” dedim. “Bekletiyor.”
Gülümsedi ama bir şey demedi.
—
Günlüğe Düşen Satırlar
O gece defterimi açtım. Kalem elimdeydi.
“Bugün işkembe kireçte beklerken şunu öğrendim…” diye yazmaya başladım.
Ama devamı gelmedi.
Çünkü bazı şeyler yazılmıyor. Sadece yaşanıyor.
Yine de şunu yazdım:
“Beklemek bazen temizler. Bazen de değiştirir. Ama her zaman bir şey bırakır.”
Defteri kapattım.
—
Son Düşünce: Temizlenmek Bir Süreçtir
O günden sonra işkembe kokusu bana sadece bir yemek hazırlığını hatırlatmadı.
Bana sabrı hatırlattı.
Bana beklemeyi.
Bana eksik kalmayı.
İşkembe kireçte ne kadar bekletilir sorusunun cevabı mutfakta 2 ila 4 saat olabilir.
Ama insanın içinde bu süre değişir.
Bazen günler sürer.
Bazen yıllar.
Bazen de hiç bitmez.
Ben hâlâ bekleyen tarafım.
Ama artık bunun kötü bir şey olmadığını biraz daha iyi biliyorum.