Kategori: Makaleler

HPV Kaç Yılda CIN Yapar? Eskişehir’den Gündelik Bir Bilimsel Bakış Eskişehir’in o rüzgarlı sokaklarından birinde, üniversitedeki laboratuvarımda mikroskop başında çalışırken aklıma geldi: İnsanlar sık sık “HPV kaç yılda CIN yapar?” diye merak ediyor. Ben 27 yaşındayım, üniversitede araştırma görevlisiyim ve günün çoğunu veri ve hücre örnekleriyle geçiriyorum, ama kafam hep meraklı gençlerin anlayacağı dille bilim anlatmakla meşgul. O yüzden bugün bu soruyu hem bilimsel hem de günlük hayatla ilişkilendirerek anlatacağım. İlk olarak CIN ne demek, ona bakalım. CIN, yani Servikal İntraepitelyal Neoplazi, rahim ağzındaki hücrelerin normalden farklılaşması durumunu ifade ediyor. Hafif bir değişiklikle başlayabilir, ama bazı durumlarda zamanla ciddi bir…

Atike Annemiz Kimdir? Hayatın İçinden Bir Portre Geçen gün akşam ofisten çıkıp vapura bindiğimde, kendime sordum: “Atike Annemiz kimdir?” Hani, bazen bazı isimler öyle bir çekiyor ki insanı, merak etmeden duramıyor. İstanbul’un sabah trafiğinde, vapurun sallantısında düşünürken bir yandan da içimden geçiriyorum; bu sorunun cevabı sadece tarihsel bir bilgi değil, bir yaşam öyküsü, bir hikâye demek. O yüzden sakin kafayla, elimden geldiğince anlatmak istiyorum. Geçmişten Bugüne Atike Annemiz Atike Annemiz, Osmanlı tarihinin önemli figürlerinden biri. Evet, kulağa klasik geliyor, ama onun yaşamına dair detaylar çoğu zaman göz ardı ediliyor. Sadece bir isim olarak değil, dönemin sosyal ve kültürel yapısını şekillendiren…

Geçmişin İzinde: Senet Arkası Ciro ve Tarihsel Süreç Geçmişi anlamak, bugünü yorumlamanın temel taşıdır; tarih boyunca insanlar, ekonomik ilişkilerini güvence altına almak ve borç alacak düzenlerini sağlamak için farklı yöntemler geliştirmiştir. Senet arkası ciro, bu yöntemlerden biri olarak hem ticaretin hem de toplumsal güven mekanizmalarının evrimini gözler önüne serer. Bu yazıda, senet arkası ciro uygulamasını tarihsel bir perspektifle ele alacak, dönemeçleri, toplumsal dönüşümleri ve kırılma noktalarını kronolojik olarak inceleyeceğiz. 1. Senet Arkası Ciroya Giriş ve Erken Dönem 1.1 Temel Kavramlar Senet arkası ciro, bir senedin alacak hakkının üçüncü bir kişiye devredilmesi işlemidir. Bu yöntem, özellikle ticaretin yoğunlaştığı dönemlerde ekonomik ilişkilerin…

Yağmurlu Bir Sabah ve Tarihin Gölgesinde Kayseri’nin dar sokaklarında yürürken, yağmurun yüzüme vurduğu o sabahı hâlâ hatırlıyorum. Şemsiyem yoktu, ıslanıyordum ama garip bir şekilde içim ısınmıştı. Çünkü elime eski bir kitap geçmişti; kapağında “İngiliz İmparatorluğu Tarihi” yazıyordu. Kitap, tarih derslerimde gördüğüm soğuk rakamları değil, insanın ruhuna dokunan hikâyeleri saklıyordu. Sayfaları çevirdikçe gözlerim büyüyordu, kalbim hızlı hızlı atıyordu. İngiliz İmparatorluğu… Kaç yıl sürdü acaba? Kitapta yazdığına göre yaklaşık 400 yıl. 1497’de başlayan macera, 20. yüzyılın ortasında sona ermişti. Ama işte tam o anda bir şey hissettim; tarihin soğuk rakamları bir anda insanın ruhuna dokunan bir ağırlığa dönüştü. 400 yıl! Bu süreyi…

Güç, Kurumlar ve Kalp: Siyaset Biliminden Tıbba Bir Analitik Bakış Toplumsal düzeni, iktidarı ve yurttaşlık kavramlarını düşündüğümüzde, her bir organımızın işleyişine dair metaforlar bulmak mümkündür. Kalp kası iltihabı, tıbbî bir durum olarak bireysel sağlığı tehdit etse de, siyaseten düşündüğümüzde, bir toplumda meşruiyet krizlerinin veya katılım eksikliklerinin yarattığı stresle benzeşimler kurabiliriz. Peki, bir toplumun “kalbi” olan kurumlar, ideolojiler ve yurttaş katılımı zayıfladığında, hangi siyasal “iltihaplar” ortaya çıkar? Ve bireysel sağlık metaforu üzerinden, güncel siyasal olayları nasıl okuyabiliriz? İktidar ve Kalp Kasının Metaforu Kalp kası iltihabı, tıpta genellikle viral enfeksiyonlar, bağışıklık sistemi tepkileri veya bazı ilaçların yan etkileri sonucu ortaya çıkar. Toplumsal…

Hematoloji Bölümü Hangi Hastalara Bakar? Hematoloji, kan ve kanla ilgili hastalıkların tanı, tedavi ve takibi ile ilgilenen bir tıp dalıdır. Birçok kişi için karmaşık veya uzak bir alan gibi görünebilir, ancak bu bölüm aslında çok yaygın ve hayatımızın bir parçasıdır. Kan, vücudumuzun taşıyıcı sistemidir; oksijen, besinler, hücresel atıklar ve birçok hayati maddeyi taşır. Yani, hematolojiye ilgi duyan ya da bu alanda tedavi gören hastalar, aslında vücudumuzun en temel işleyişiyle ilgileniyor. Hematoloji bölümü, sadece kanser hastalarını tedavi etmekle kalmaz, aynı zamanda vücudumuzun savunma mekanizmaları, pıhtılaşma sistemleri ve kan hücrelerinin üretimiyle ilgili sorunları da ele alır. Peki, hematoloji bölümü hangi hastalara bakar?…

Dinî Hitabetin Önemi Nedir Kısaca? Dinî hitabet, bir toplumun inanç dünyasını şekillendiren ve bireyleri manevi olarak yönlendiren güçlü bir iletişim aracıdır. Aslında basitçe söylemek gerekirse, dinî hitabet, dini mesajların sözle aktarılması ve insanlara içselleştirilmesidir. Ama işin ilginç tarafı, bu sadece vaaz vermek ya da camide konuşmakla sınırlı değil. İnsan psikolojisi, toplumsal ilişkiler ve kültürel kodlar açısından baktığımızda, dinî hitabet, bireyler ve topluluklar üzerinde uzun vadeli etkiler yaratabilecek bir güçtür. Dinî Hitabetin Temel İşlevleri Dinî hitabetin önemi nedir kısaca anlatmaya çalışırken önce işlevlerine göz atmak faydalı olur: 1. İnancı Güçlendirmek ve Bilgiyi Aktarmak Hepimiz bazen bir şeyleri öğrenirken ya da hatırlarken…

Türk Telekom ve Kablonet: Sosyolojik Bir Bakış Hayatımızın vazgeçilmez parçalarından biri haline gelen internet, bireylerin gündelik yaşamını, toplumsal ilişkilerini ve hatta kimliklerini şekillendiriyor. Peki, Türk Telekom ve Kablonet aynı mı? Bu soruyu sorarken, sadece teknik bir karşılaştırma yapmaktan çok, toplumsal yapılar ve bireylerin bu yapılara uyum biçimlerini anlamaya çalışıyorum. Birey olarak hepimiz, teknolojiye erişimimiz ve kullandığımız servislerle toplum içinde belirli konumlar kazanıyoruz; bu konumlar, sınıfsal, kültürel ve cinsiyete dayalı normlarla iç içe geçiyor. Türk Telekom ve Kablonet: Temel Kavramlar Türk Telekom, Türkiye’nin uzun yıllardır faaliyet gösteren, kamu ve özel sektör ilişkilerini harmanlayan büyük bir telekomünikasyon şirketidir. Sabit telefon, internet ve…

Alçı Ortalama Kaç Gün Kalır? Alçı İle İlgili Her Şeyin Artılarını ve Eksilerini Tartışalım Bunlar alçı günleri. Şu an bu yazıyı yazarken, aklımda tek bir şey var: Alçıda kalmak… Bu kadar rahat bir şey olamaz, diyen var mı? Şahsen ben, alçıyı “hemen çıkartılması gereken şey” olarak görüyorum. Kimse o başına bela alçıyı uzun süre takmak istemez, ama bu da bir bakıma doğru. Peki, alçı gerçekten ne kadar süreyle kalmalı? Bu yazıda hem teknik olarak alçının gerekliliğini, hem de sosyal açıdan insanların alçı ile yaşamaya nasıl yaklaştığını tartışacağım. Alçı Ne İşe Yarar? Alçı, aslında çok basit bir şey. Kemikler kırıldığında ya…

İyi Bir Arkadaş Olmanın Özellikleri Nelerdir? Hayat, yalnızca kendimize değil, çevremizdeki insanlara da bağlıdır. İnsan olarak varlığımızı çevremizle kurduğumuz ilişkilerle tanımlarız ve bu ilişkiler çoğu zaman en değerli hazinemiz olur. Hepimizin iyi bir arkadaş olmanın ne demek olduğunu, onun yanında olmanın, desteklemenin, dinlemenin nasıl bir şey olduğunu anlatacak bir deneyimi vardır. Benim de kendime ait bir arkadaşlık hikayem var ve bu yazı, yıllar içinde yaşadığım tecrübelerden, gözlemlerimden ve biraz da verilerden beslenerek, iyi bir arkadaş olmanın özelliklerini anlatmayı hedefliyor. 1. Empati: Karşısındaki Kişiyi Anlayabilmek Çocukken, arkadaşlarımın çoğuyla aynı mahallede oynardık. Bir sokakta büyüdük, aynı parkta sallandık, kışın aynı kaykaya bindik.…